Naar aanleiding van de stemming over de afschaffing van de Senaat, schreven een stuk over hoe dat een goede zaak is in aanloop naar een modernere en meer efficiënte overheid. Guido Rosquin waarschuwt echter voor een verarming of verschraling van onze democratie en wil uitzoeken of er andere mogelijkheden zijn voor de Senaat.
De zesde staatshervorming heeft van de Senaat een niet-verkozen parlement gemaakt met zeer beperkte bevoegdheden. De senaat was vroeger een beetje een stabilisator van het beleid van regering en parlement. De partijen besloten om deze controle af te schaffen omdat ze niet graag pottekijkers hebben.
Afschaffen of andere taak geven ?
Dat er iets moet gebeuren is duidelijk. Maar is afschaffen de beste oplossing of moeten we zoeken naar een zinvolle hervorming. En hoe zal die er uitzien? Moeten we een tweekamersysteem behouden? Welke oplossing is in het voordeel van de democratie?
De Senaat moet terug de taak krijgen waarvoor ze bedoeld was, nl. controle op het werk van de kamer van volksvertegenwoordigers en de regering.
Laat ons nadenken over het herstellen van de democratie door de Senaat terug het nut te geven waarvoor ze bedoeld was: controle op het parlementaire werk van het Parlement en op het uitvoerende werk van de regering.
De senaat kan een zege zijn voor de democratie. Door de senaat anders te organiseren kan er een democratische controle komen op het werk van de partijen en hun verkozenen in het parlement. Het moet in ieder geval een verbetering van de democratie worden.
Belangrijk bij het behoud van de senaat is dat ze de mogelijkheid biedt om in de beide kamers met verschillende vormen van representatie te werken. Dus geen rechtstreekse verkiezing maar ook geen aanduiding door de partijen. De senaat moet onafhankelijk zijn van het parlement, de partijen en de regering.
Politieke elite versus afspiegeling van de maatschappij
SPQR of Senaat van het volk van Rome wordt bij ons SPQB, senaat van het volk van België. De leden van de senaat worden geloot uit alle verkozen mandatarissen van het laagste niveau (gemeente). Door te kiezen voor loting krijgen we een meer representatieve afspiegeling van de maatschappij en vooral van politici die dichter bij de bevolking staan. Deze loting zal jaarlijks plaatsvinden: het eerste jaar worden alle 185 senatoren geloot, daarna wordt elk jaar 20 % van de leden vervangen. Op deze manier is er een continue vernieuwing van de leden, maar met behoud van continuïteit. Men kan slechts één keer gekozen worden.
Om maximale democratie te bereiken wordt het aantal leden terug verhoogd tot 185 senatoren. Het aantal verminderen is in het voordeel van de partijvoorzitters die daardoor minder senatoren moeten overtuigen, wat niet de bedoeling is. Om maximale onafhankelijkheid te bereiken zijn de stemmingen in de senaat geheim. Wie niet akkoord is met zijn partijvoorzitter kan dan toch zijn stem laten gelden.
Werkwijze herzien
Alle beslissingen van de senaat moeten gebeuren met een gulden meerderheid (61,8 %) behalve voor grondwetswijzigingen waar een 2/3de meerderheid vereist is.
De stemmingen moeten geheim gebeuren.
Uiteraard krijgen ze niet langer de vergoeding van een senator, maar een vergoeding naar prestaties, voor aanwezigheid op de zittingen.
Ook het aantal werkuren is beperkt omdat hun taak veranderd is, ervoor zorgen dat de burger gehoord wordt. Vrijdag zou mooi zijn als senaatsdag.
Er zijn uiteraard geen fractiekosten aangezien er geen fracties mogen ontstaan
Personeel wordt beperkt tot een klein kabinet voor de senaatsvoorzitter, die gekozen wordt door het parlement met een gulden meerderheid
Taken herzien
De Senaat heeft altijd al de roeping gehad van reflectiekamer over de wetgeving. De Kamer is voor in de Grondwet opgesomde wetgeving bevoegd, maar de Senaat kan binnen bepaalde termijnen wijzigingen voorstellen aan teksten die de Kamer aangenomen heeft of op eigen initiatief wetsontwerpen aan de Kamer voorleggen.
De senaat moet een andere en duidelijke functie krijgen.
De basis vertegenwoordigen en verdedigen tegen de particratie
Controle op wetten: wetten moeten niet allemaal ook goedgekeurd worden door de senaat, maar wel blijft er een mogelijkheid om wetten voor herziening vatbaar te verklaren. De senaat creëert een systeem dat burgers toelaat om zich te verzetten tegen een wet. Wanneer er 100.000 inwoners een petitie tekenen georganiseerd door de senaat, dan moet de senaat een tweede lezing houden van de desbetreffende wet en eventueel de wet terugsturen naar het parlement voor herziening.
Controle en wetgeving over financiering van de staat maar ook de financiering van politieke partijen. En controle op de kosten van het parlement en de kabinetten.
Benoemingen in rechtscolleges: de Senaat neemt deel aan een aantal benoemingen in hoge rechtscolleges (Grondwettelijk Hof, Raad van State, Hoge Raad voor de Justitie).
