In volle zomer kondigde de Vlaamse regering aan dat ze – via haar investeringsvehikel PMV, de Participatie Maatschappij Vlaanderen – een participatie van zo’n 1,6 miljard euro zou nemen in Fluvius (de openbare netwerkbeheerder, waar de lokale overheden reeds aandeelhouder zijn). Waar dat geld vandaan moet komen, is echter zoals wel vaker een groot misterie.
Fluvius staat voor een enorme technische en ook financiële uitdaging, om vooral ons elektriciteitsnetwerk aan te passen aan de nieuwe “energiemix” die op ons afkomt (meer gebruik van zonnepanelen – extra verbruik o.m. door elektrische voertuigen – warmtepompen – …).
Op het eerste gezicht dus een logische beslissing van de Vlaamse regering (o.m. met als argument dat men niet weer een “kroonjuweel” van onze lokale economie in vreemde handen wil zien overgaan). Hoewel… sommigen beweren dat Fluvius die extra inbreng van kapitaal niet nodig zou hebben, als ze jaarlijks wat minder “royaal” dividend zou uitkeren aan de lokale besturen en dat geld zou herinvesteren binnen het bedrijf.
Raar
Wat echter meer vragen oproept, is de bijkomende commentaar van de Vlaamse voogdijminister Melissa Depraetere (Vooruit). Zij stelde dat deze financiële operatie géén impact mag hebben op de energieprijzen voor de eindgebruiker. Dat is – op zijn zachtst gezegd – een rare economische logica. Vooreerst, de Vlaamse regering heeft niet zomaar ergens 1,6 miljard euro op overschot in een schuif liggen: m.a.w., ze moet (rechtstreeks of via PMV) dat geld gaan lenen op de (inter)nationale kapitaalmarkt. Op die lening moet jaarlijks rente worden betaald en die lening moet (vroeg of laat ) ook worden terugbetaald.
Er zijn dus jaarlijkse financieringskosten. Logisch zou zijn om deze kosten in de elektriciteitsprijzen (meer bepaald de netwerkprijzen) van Fluvius door te rekenen. Wetende dat in ons land de elektriciteitsprijzen nu reeds tot de hoogste van de EU behoren, is dat geen evidente optie.
Spitstechnologie
Hoe kan/moet het dan anders? Men zou die kosten kunnen “verhalen” op de winsten van Fluvius (maar dan zijn de lokale besturen ongelukkig, want zij zien hun jaarlijks dividend – voor veel gemeenten een welgekomen bron van inkomsten – dan immers wegvallen). PMV kan ook niet zomaar “gratis” geld ter beschikking stellen van Fluvius (want dan zou de EU wel eens kunnen komen klagen over “verborgen subsidiering” en… zou de financiële balans van PMV in het gedrang komen). Dus moet de Vlaamse regering – via een of andere financiële spitstechnologie – zelf die kosten dragen. M.a.w., de openbare schuld van Vlaanderen verhoogt en via de belastingen is het dus uiteindelijk “Jan Modaal” die deze kosten zal dragen. Dus niet via de elektriciteitsprijzen, maar wel via de belastingen komt deze (meer)kost toch weer bij de finale consument terecht. Maar…. dankzij de “gesubsidieerde” lagere energieprijzen, zijn het vooral de grote(re) verbruikers die daar beter van worden, terwijl de hogere belastingen (dankzij onze overvloedig aanwezige fiscale “ontsnappingsroutes”) zeker niet bij de hogere inkomens zullen terechtkomen.
Dus niet alleen speelt hier weer het “Mattheus effect”, het economisch proces wordt ook nog eens verstoord door prijzen die niet de economische realiteit weerspiegelen. Rare economische logica, die Vlaamse logica….
Deze tekst verscheen ook in het liberaal Vlaams tijdschrift ‘Het Volksbelang’.
