Veel analisten vatten het beleid van president Trump in één woord samen: chaotisch. Wie van dichterbij kijkt, ziet echter een ander – en meer blijvend – patroon. De narcistische Trump wil macht. Hij wil de sterkste, de grootste zijn. En om dat doel te bereiken, is de controle over fossiele brandstoffen (FB) voor hem de ideale hefboom. Niet voor niets was in een van zijn eerste toespraken na zijn inauguratie de zin “drill baby, drill” de kernboodschap.
Vooreerst wil hij in eigen land al zoveel mogelijk fossiele brandstoffen bovenhalen, zowel aardolie als aardgas (dat daarbij het milieu om zeep wordt geholpen – via het erg vervuilende ‘cracking procedé’ – zal hem een zorg wezen). Zijn ‘coup’ in Venezuela (waar ze op de grootste olievoorraden ter wereld zitten) past ook in dat verhaal. En zijn recente “uitstapje” naar Iran kadert eveneens in die machtslogica.
Door het feit dat fossiele brandstoffen slechts op een vrij beperkt aantal plaatsen ter wereld worden bovengehaald en anderzijds de hele wereld er ‘verslaafd’ aan is, geeft dat de producenten niet alleen een enorme economische macht, maar vooral een geo-politieke kracht hebben, waar de verbruikende landen alleen maar beleefd kunnen (en moeten) voor buigen.
Poetin heeft dit al bewezen: na zijn ‘mini-inval’ in de Krim (2014) was iedereen wel in woorden hoogst verontwaardigd, maar (harde) acties bleven uit, want – vooral Europa – kon niet zonder de blijvende aanvoer van relatief goedkoop Russisch aardas. Dus dacht Poetin: ik kan nog een stap verder gaan, en begon hij in 2022 zijn overmoedige inval om de rest van Oekraïne in te lijven.
Dat heeft zijn ‘vriend’ Trump goed begrepen, dus was zijn volgende project: het Midden-Oosten. De meeste van die landen hebben of hadden goede banden met de USA (zoals Saoedi-Arabië, Koeweit, de VAE, Quatar, Bahrein…), en in ruil voor heel veel militair materieel (aangekocht in de USA, natuurlijk) kreeg de USA de facto een vrij goede controle over wat ze met hun fossiele brandstoffen doen.
Dat lag echter anders voor Irak (waar President Bush jr. destijds probeerde “orde op zaken “ te stellen) en Iran. Daarom dat Trump (flink aangemoedigd door zijn al even goede vriend Nethanyahu – die zijn eigen agenda heeft) het hoognodig vond het autoritaire regime in Teheran aan te vallen, omdat zij volgens hem de grootste financiers van het mondiale terrorisme zijn. Poetin zou zich moeten zorgen maken, want heel de checklist van aanklachten en verwijten die, altijd volgens de USA, op Teheran van toepassing is, geldt evenzeer – en misschien nog meer – voor Moskou.
Resultaat: grote chaos… niet alleen blijkt het regime in Iran taaier dan verwacht, ze sluiten quasi volledig de straat van Hormuz af, vallen de buurlanden (= vrienden van de USA ) aan en ontketenen op die manier een economische (en energie) crisis die heel de wereld op zijn grondvesten doet daveren.
Ligt Trump daar wakker van? Helemaal (nog) niet: China (en de andere opkomende grootmachten in het Verre Oosten) en de EU zijn de grootste slachtoffers (duurdere prijzen voor fossiele brandstoffen en dus minder competitief op de wereldmarkt).
Niet alleen de aanvoer van energie wordt geraakt, maar ook de rest van de wereldhandel komt onder druk. De Amerikaanse oliebedrijven kunnen (tegen hogere prijzen) meer verkopen. De internationale onveiligheid zet alle landen er toe aan meer te investeren in defensie (waarvan de Amerikanen alweer de grootste verkopers zijn) en vermits door het versneld oplopen van het overheidstekort in de USA de dollar systematisch verder in waarde daalt (wat op een verdoken devaluatie neerkomt), kunnen zij makkelijker verkopen en geld verdienen in de rest van de wereld.
Het enige waar Trump tegenaan loopt, is de duurdere import en dus de stijgende inflatie in zijn eigen land, precies door die zwakke dollar. Dat zou hem wel eens zwaar aangerekend kunnen worden bij de mid-term verkiezingen van November. Alle andere gevolgen van de chaos die Trump heeft gecreëerd, raken hem niet of toch veel minder: dat er (alweer) een migratiegolf richting EU komt, met alle gevoelige politieke implicaties, zal hem zeker niet storen. Het versterkt alleen maar zijn ‘verdeel & heers’ politiek ten aanzien van de EU. Dat de rest van de wereld opgescheept zit met duurdere energieprijzen komt zijn miljardairsvriendjes goed uit.
Het enige wat de EU (ons land alleen heeft hier geen schijn van kans) kan en moet doen, is versneld inzetten op alternatieve energiebronnen, zoals wind- en zonne-energie, waterkrachtcentrales, en – waarom niet – ‘schone’ kernenergie. Dus de fameuze “Green Deal” versneld verder uitvoeren, niet afbouwen… Hoe meer wij ons kunnen loskoppelen van fossiele brandstoffen, hoe meer wij kunnen ontsnappen aan de grillen van Poetin, Trump en andere despoten.
Verder mogen wij zeker niet meegaan in de pleidooien van Trump, waar hij beweert dat opwarming van de aarde, klimaatverandering, teloorgang van de biodiversiteit, … allemaal “fake” verhalen zijn en niet op wetenschappelijk bewijs zijn gegrond en al zeker niet veroorzaakt worden door het gebruik van fossiele brandstoffen. Het tegendeel is waar: dus niet alleen omwille van geo-politieke redenen, maar ook ter wille van ons leefmilieu, moeten wij zo snel mogelijk van onze verslaving aan fossiele brandstoffen afgeraken. Dus zeker geen subsidies of fiscale vrijstellingen om, zelfs maar tijdelijk, het gebruik van fossiele brandstoffen te rekken.
