Tijdens de feestelijke laatste dagen van 2025 genoten we weer van de geruststellende tradities. De kalkoen op tafel, de glazen die klinken, en allerlei muzikale aftelprogramma’s op de radio die ons even doen denken dat muziek ons nog kan samenbrengen boven alles wat ons verdeelt. Tussen twee gitaarsolo’s en cocktails door waren er de even traditionele wensen: een goede gezondheid, veel warmte, veel liefde en vrede op aarde. Het klonk oprecht, maar ook een beetje als een automatische piloot die elk jaar opnieuw wordt aangezet.
En dan was daar de realiteit, die zich weinig aantrekt van gezellige jingles of goede bedoelingen: de Amerikaanse president Trump liet speciale eenheden de Venezolaanse president Maduro ontvoeren en naar de Verenigde Staten brengen. Nog geen maand geleden was dit in het beste geval een plot voor een weinig geloofwaardige actiefilm. En Trump lijkt alvast een paar sequels voor te bereiden met dreigende taal aan het adres van Colombia, Mexico en Groenland.
Misschien nog het meest bevreemdende is de algemene reactie van de mensen. Of beter gezegd, het gebrek eraan. Een schouderophalen hier, een cynische meme daar. Het zou kunnen dat de nevelen van de feestdrank nog in de geesten waart, maar waarschijnlijker is het dat de waanzin zo constant en groot geworden is dat ze haar schokeffect verloren heeft. Wat ooit breaking news was, is nu achtergrondruis. We scrollen verder, lachen met een passerend AI-filmpje, tikken op het hartje en gaan verder met ons leven.
En zo komen we, bijna vanzelf, weer uit bij De Tijdloze, met als een van de vaste waarden het nummer Comfortably Numb van Pink Floyd. Vrij vertaald betekent de titel ‘aangenaam verdoofd’. Het is de perfecte omschrijving van de algemene toestand waarin we ons bevinden. Platgeslagen door een eindeloze stroom aan groot nieuws, half nieuws en fake nieuws uit een wereld waarin losgeslagen macho-machtswellustelingen de grenzen van het fatsoenlijke en toelaatbare opzoeken en merken dat ze die met verrassend gemak aan hun laars kunnen lappen. Wie alles nog ten volle wil volgen, brandt op.
Het is een overelevingsstrategie om ons af te schermen van alle dwaasheid en duisternis die ons omgeeft. En dat is bijzonder jammer. Want een wereld waarin nuchterheid, redelijkheid en de overtuiging dat samenleven beter lukt als je macht spreidt en verantwoordelijkheid deelt is perfect mogelijk. En het is vooral meer dan de moeite waard om voor te blijven vechten. Misschien is dat de echte uitdaging voor het nieuwe jaar: niet alleen wensen, maar ook doen. Niet terugtrekken in onverschilligheid en cynisme, maar de wereld instappen, je engageren, je stem laten horen. Comfortably Numb mag dan een prachtig nummer zijn, als levenshouding is het een gevaarlijke luxe. Want wie te lang aangenaam verdoofd blijft, wordt vroeg of laat wakker in een wereld die door anderen is hertekend. En die anderen hebben zelden onze beste wensen voor ogen.
En die boodschap mag uitgebreid worden naar onze beleidsvoerders, zowel lokaal als nationaal en zelfs Europees. Want er wordt ons van alle kanten aangepraat dat de EU voorbijgestreefd is, irrelevant op het geopolitieke toneel. Op sociale media zijn propagandistische stemmen hyeperactief om het narratief van de instortende Europese Unie te versterken. Terwijl de EU nog altijd een belangrijke economische macht is, met een veilige en stabiele munt. Nog steeds staan verschillende landen te trappelen om tot de Unie en/of de eurozone toe te treden. Door de geopolitieke verschuivingen komen de zwakke punten nu wel bloot te liggen, maar in plaats van in paniek, of erger nog: apathie, te vervallen, moeten we dat als een opportuniteit aangrijpen om ons te versterken. Maar daarvoor moeten wel een paar sterke leiders opstaan. Geen idee of Holding out for a hero van Bonnie Tyler in de Tijdloze stond, maar het lijkt me wel een betere wens voor 2026 dan Comfortably Numb te blijven.
